EVN ĐỀ NGHỊ ĐÀM PHÁN LẠI GIÁ MUA ĐIỆN TÁI TẠO: NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN NHÀ ĐẦU TƯ
Thị trường năng lượng tái tạo Việt Nam tiếp tục ghi nhận những diễn biến đáng chú ý khi Công ty Mua bán điện (EPTC), thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đề nghị các chủ đầu tư điện gió và điện mặt trời đàm phán lại giá mua điện đối với giai đoạn dự án đã vận hành thương mại nhưng chưa hoàn tất yêu cầu liên quan đến kiểm tra nghiệm thu.
Thông tin được VnExpress đăng tải ngày 5/10/2026, trong bối cảnh nhiều dự án năng lượng tái tạo vẫn đang xử lý các vướng mắc pháp lý liên quan đến điều kiện hưởng giá điện ưu đãi FIT.
Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tài chính đối với các chủ đầu tư mà còn cho thấy tầm quan trọng của việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, kiểm soát tiến độ nghiệm thu và tuân thủ quy định ngay từ giai đoạn triển khai dự án.
1. EVN Đề Nghị Đàm Phán Lại Giá Mua Điện Tái Tạo Vì Nguyên Nhân Gì?
Theo thông tin được công bố, EPTC đề nghị các chủ đầu tư năng lượng tái tạo thương lượng lại giá mua điện cho khoảng thời gian nhà máy đã được đưa vào vận hành thương mại nhưng chưa có văn bản chấp thuận kết quả kiểm tra nghiệm thu theo yêu cầu liên quan.
Đề xuất tập trung vào những dự án tồn tại vướng mắc về công tác kiểm tra nghiệm thu công trình xây dựng, không áp dụng mặc nhiên đối với toàn bộ nhà máy điện mặt trời và điện gió đang hoạt động.
Nội dung đề xuất của EPTC
EPTC đề nghị các chủ đầu tư:
-
- Đàm phán giảm giá điện tối đa đối với khoảng thời gian được xác định có vi phạm liên quan đến kiểm tra nghiệm thu.
- Áp dụng mức giá thương lượng không vượt trần giá điện chuyển tiếp tương ứng.
- Cung cấp phương án giá cùng các căn cứ liên quan.
- Sắp xếp lịch làm việc để tiến hành thương lượng với EPTC.
Cơ sở được đề cập bao gồm kết luận thanh tra năm 2023, các cơ chế phát triển năng lượng tái tạo và Nghị quyết 233/2024 của Chính phủ.
Theo thông tin Bộ Công Thương được VnExpress dẫn lại, có 173 nhà máy hoặc phần nhà máy điện gió, điện mặt trời nối lưới đã vận hành thương mại nhưng chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu tại thời điểm COD hoặc trong thời gian hưởng giá FIT.
Đây là nhóm dự án trọng tâm của vấn đề đang được xem xét.
2. Giá Mua Điện Có Thể Được Điều Chỉnh Về Mức Nào?
Một nội dung được nhiều nhà đầu tư quan tâm là mức giá điện được sử dụng làm cơ sở đàm phán.
Theo Quyết định 21/2023/QĐ-BCT của Bộ Công Thương được dẫn trong bản tin, khung giá phát điện của các dự án chuyển tiếp được xác định theo từng loại hình công nghệ.
| Loại hình năng lượng | Giá trần chuyển tiếp |
| Điện mặt trời | 1.184,9 – 1.508,27 đồng/kWh |
| Điện gió | 1.587,12 – 1.815,95 đồng/kWh |
Giá trần chưa bao gồm VAT. Mức giá cụ thể phụ thuộc loại hình dự án và kết quả thương lượng giữa các bên.
Giá FIT và giá điện chuyển tiếp khác nhau như thế nào?
Giá FIT (Feed-in Tariff) là cơ chế giá mua điện ưu đãi được áp dụng cho các dự án đáp ứng những điều kiện nhất định theo chính sách tại từng thời kỳ. Cơ chế này từng góp phần thúc đẩy đầu tư điện mặt trời và điện gió tại Việt Nam.
Trong khi đó, khung giá điện chuyển tiếp được xây dựng để làm cơ sở thương lượng giá phát điện đối với nhóm dự án thuộc phạm vi điều chỉnh của cơ chế chuyển tiếp.
Hai cơ chế này không đồng nhất về đối tượng, điều kiện áp dụng và cách xác định giá. Vì vậy, việc EPTC đề nghị đàm phán theo trần giá chuyển tiếp không đồng nghĩa mọi dự án đang hưởng giá FIT sẽ tự động bị chuyển sang một mức giá mới.
Đàm phán lại giá có đồng nghĩa với quyết định giảm giá?
CHƯA.
Thông tin được công bố thể hiện đây là đề nghị thương lượng từ phía EPTC. Mức giá áp dụng cụ thể và việc xử lý các khoản thanh toán liên quan vẫn cần được xem xét theo kết quả đàm phán, hồ sơ từng dự án và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Đây là điểm cần phân biệt để tránh hiểu nhầm rằng EVN đã đơn phương áp dụng một mức giảm giá chung cho toàn bộ ngành năng lượng tái tạo.
3. Vướng Mắc Nghiệm Thu Và Tranh Luận Về Điều Kiện Hưởng Giá FIT
Đây là vấn đề pháp lý quan trọng nhất trong sự việc lần này.
Vận hành thương mại (COD) và nghiệm thu công trình có giống nhau không?
COD (Commercial Operation Date) là ngày vận hành thương mại được xác định theo điều kiện áp dụng của dự án và hợp đồng mua bán điện.
Trong khi đó, nghiệm thu công trình là quá trình kiểm tra, đánh giá việc thi công và các điều kiện liên quan trước khi công trình được đưa vào khai thác, sử dụng theo quy định.
Hai khái niệm có mối liên hệ nhưng không hoàn toàn đồng nhất. Vấn đề phát sinh khi một số nhà máy đã được công nhận vận hành thương mại và bán điện nhưng chưa có văn bản chấp thuận kết quả kiểm tra nghiệm thu tại thời điểm liên quan.
Theo kết luận thanh tra năm 2023 được VnExpress dẫn lại, tình trạng này được đánh giá là gây thiệt hại cho EVN. Một số dự án sau đó gặp tình trạng chậm thanh toán hoặc chỉ được thanh toán một phần theo hợp đồng.
Quan điểm từ phía cơ quan quản lý và EVN
Hướng xử lý được đề cập là rà soát điều kiện hưởng giá FIT, xác định lại mức giá đối với các dự án không đáp ứng điều kiện và báo cáo cấp có thẩm quyền làm căn cứ xử lý, bù trừ tiền mua điện.
Mục tiêu được nêu là khắc phục những tồn tại đã được thanh tra chỉ ra, đồng thời hạn chế tranh chấp và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.
Quan điểm từ phía các chủ đầu tư
Các nhà đầu tư có cách nhìn khác về điều kiện pháp lý tại thời điểm dự án bắt đầu vận hành.
Theo phản ánh trong bài báo, họ cho rằng quy định tại thời điểm các dự án đạt COD chưa bắt buộc phải có văn bản chấp thuận nghiệm thu theo cách đang được xem xét. Các nhà đầu tư cũng viện dẫn việc Thông tư 10/2023 bổ sung yêu cầu liên quan sau thời điểm nhiều nhà máy đã đi vào hoạt động.
Vì vậy, phía doanh nghiệp đề nghị:
-
- Giữ nguyên ngày COD đã được công nhận.
- Không áp dụng quy định mới theo hướng hồi tố.
- Thanh toán tiền điện theo các điều khoản hợp đồng đã ký.
- Phân biệt việc xử lý vi phạm về nghiệm thu xây dựng với việc xác định điều kiện hưởng giá điện.
Đây là những lập luận của các bên được báo chí phản ánh, chưa phải kết luận pháp lý cuối cùng cho từng dự án.
4. Việc Đàm Phán Lại Giá Mua Điện Có Thể Ảnh Hưởng Như Thế Nào Đến Nhà Đầu Tư?
Ngoài vấn đề pháp lý, đề xuất đàm phán lại giá còn đặt ra những rủi ro tài chính đáng chú ý.
Ảnh hưởng đến doanh thu bán điện
Đối với một nhà máy điện mặt trời hoặc điện gió, doanh thu phụ thuộc vào lượng điện được ghi nhận và đơn giá mua điện theo cơ chế, hợp đồng áp dụng. Nếu đơn giá mua điện cho một giai đoạn trước đây được điều chỉnh giảm, doanh thu được ghi nhận hoặc khoản thanh toán liên quan có thể thay đổi đáng kể.
Để hình dung, giả sử một dự án có 10 triệu kWh điện thuộc giai đoạn cần xem xét và giá mua điện giảm 300 đồng/kWh.
Khoản chênh lệch tính toán sẽ là: 10.000.000 kWh × 300 đồng/kWh = 3 tỷ đồng.
Đây chỉ là ví dụ minh họa về độ nhạy tài chính, không phải mức giảm giá hoặc thiệt hại đã được xác nhận của bất kỳ dự án nào.
Tác động đến dòng tiền và khả năng thu hồi vốn
Các dự án năng lượng tái tạo thường có vốn đầu tư ban đầu lớn, trong khi dòng tiền thu hồi phụ thuộc vào doanh thu bán điện trong nhiều năm.
Nếu xuất hiện chậm thanh toán, thay đổi doanh thu dự kiến hoặc tranh chấp về giá mua điện, chủ đầu tư có thể phải xem xét lại:
-
- Kế hoạch dòng tiền và trả nợ.
- Thời gian hoàn vốn.
- Nghĩa vụ với các tổ chức tín dụng.
- Kế hoạch bảo trì, vận hành dài hạn.
- Các khoản phải thu và nghĩa vụ tài chính liên quan.
Những ảnh hưởng trên là phân tích về rủi ro có thể phát sinh, không phải kết quả đã được xác định chung cho toàn bộ 173 nhà máy hoặc phần nhà máy.
Tác động đến môi trường đầu tư năng lượng tái tạo
Về dài hạn, nhà đầu tư cần một môi trường pháp lý có tính ổn định và có thể dự báo. Việc xử lý các tồn tại về nghiệm thu phải đồng thời giải quyết hai yêu cầu: tuân thủ quy định và bảo đảm việc áp dụng chính sách có căn cứ pháp lý rõ ràng.
Cách thức giải quyết tranh chấp, xác định trách nhiệm và xử lý hợp đồng sẽ có ý nghĩa đối với niềm tin của nhà đầu tư trong các dự án năng lượng tái tạo tiếp theo.
5. Bài Học Đối Với Các Dự Án Điện Mặt Trời Áp Mái Doanh Nghiệp
Từ góc nhìn triển khai điện mặt trời, G7 Solar cho rằng sự việc lần này nhấn mạnh một vấn đề: hiệu quả của dự án không chỉ được quyết định bởi công suất lắp đặt và sản lượng điện, mà còn bởi chất lượng hồ sơ pháp lý, nghiệm thu và quản lý vận hành.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ rằng nhóm dự án đang được EPTC đề nghị đàm phán là những dự án điện gió, điện mặt trời nối lưới có vướng mắc liên quan đến điều kiện hưởng giá mua điện. Không thể suy rộng rằng mọi hệ thống điện mặt trời áp mái tự sản xuất, tự tiêu thụ đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đề xuất này.
Chuẩn bị hồ sơ và xác định đúng mô hình đầu tư
Đối với một dự án điện mặt trời áp mái doanh nghiệp, ngay từ giai đoạn chuẩn bị cần xác định rõ:
-
- Mục đích đầu tư: tự sản xuất, tự tiêu thụ hay có hoạt động bán điện.
- Công suất và phương án đấu nối.
- Các thủ tục thông báo, đăng ký, cấp phép hoặc thỏa thuận thuộc trường hợp áp dụng.
- Các yêu cầu về an toàn điện, xây dựng và phòng cháy chữa cháy.
- Trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan.
Không phải mọi dự án đều áp dụng cùng một bộ thủ tục. Các yêu cầu cần được đối chiếu với loại hình, quy mô và quy định đang có hiệu lực tại thời điểm triển khai.
Kiểm soát chất lượng thi công và nghiệm thu
Trong quá trình thi công, công tác kiểm soát chất lượng nên được thực hiện liên tục thay vì chờ đến khi hoàn thành mới tổng hợp hồ sơ.
Những tài liệu và công việc cần được quan tâm bao gồm:
-
- Hồ sơ thiết kế và bản vẽ hoàn công.
- Hồ sơ xuất xứ, chất lượng thiết bị.
- Biên bản kiểm tra vật tư và nghiệm thu công việc.
- Kết quả kiểm tra hệ thống DC, AC, tiếp địa và thiết bị bảo vệ.
- Hồ sơ thử nghiệm, chạy thử và nghiệm thu theo phạm vi áp dụng.
- Tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo trì và bàn giao.
Quản lý hồ sơ sau khi hệ thống đi vào vận hành
Đối với dự án đã hoàn thành, công tác quản lý không nên dừng ở thời điểm bàn giao.
Chủ đầu tư cần lưu trữ hồ sơ, theo dõi sản lượng, ghi nhận các sự cố và tổ chức bảo trì định kỳ để duy trì hiệu quả vận hành.
Với hệ thống có hoạt động mua bán điện, việc lưu trữ hợp đồng, dữ liệu đo đếm, hồ sơ xác nhận vận hành và các văn bản liên quan càng có ý nghĩa quan trọng khi cần đối chiếu hoặc giải quyết tranh chấp.
Những nội dung này là khuyến nghị quản lý dự án của G7 Solar, không phải kết luận rằng các dự án đang vướng mắc đều thiếu toàn bộ những hồ sơ nêu trên.
6. Góc Nhìn G7 Solar: Phát Triển Điện Mặt Trời Bền Vững Cần Đi Cùng Sự Minh Bạch Pháp Lý
Diễn biến liên quan đến đề nghị đàm phán lại giá mua điện của EVN cho thấy quá trình phát triển năng lượng tái tạo không chỉ có những thách thức về công nghệ, công suất hay khả năng khai thác nguồn năng lượng tự nhiên. Một dự án muốn vận hành bền vững còn cần sự đồng bộ giữa chính sách đầu tư, điều kiện pháp lý, chất lượng thi công, nghiệm thu và hợp đồng thương mại.
Đối với những dự án đã đi vào vận hành, việc xác định quyền lợi và nghĩa vụ của các bên cần dựa trên quy định pháp luật, hồ sơ thực tế và các điều khoản hợp đồng áp dụng tại thời điểm liên quan.
Đối với các dự án điện mặt trời triển khai mới, bài học quan trọng là cần chuẩn bị đầy đủ từ đầu, tránh để những vướng mắc thủ tục trở thành rủi ro tài chính sau khi hệ thống đã phát điện.
Ở phân khúc điện mặt trời áp mái phục vụ doanh nghiệp, hướng đầu tư tự sản xuất, tự tiêu thụ cũng đáng được quan tâm. Mô hình này tập trung vào việc sử dụng điện mặt trời trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó giảm lượng điện phải mua từ lưới và hạn chế phụ thuộc vào doanh thu bán điện.
Tuy nhiên, tính hiệu quả vẫn phải được đánh giá dựa trên biểu đồ phụ tải, công suất hệ thống, chi phí đầu tư, phương án vận hành và các yêu cầu pháp lý tương ứng. G7 Solar hướng đến giải pháp điện mặt trời không chỉ hiệu quả về kỹ thuật và kinh tế mà còn chú trọng an toàn, chất lượng thi công, hồ sơ nghiệm thu và khả năng vận hành lâu dài. Sự phát triển bền vững của năng lượng tái tạo cần được xây dựng trên nền tảng công nghệ phù hợp, đầu tư có trách nhiệm và một cơ chế pháp lý minh bạch.
————————————————————
G7 Solar – Giải Pháp Điện Mặt Trời Toàn Diện Cho Hộ Gia Đình Và Doanh Nghiệp.
⭐Tư vấn miễn phí – khảo sát tận nơi
⭐Thi công chuyên nghiệp – gọn gàng – thẩm mỹ
⭐Gói vật tư chính hãng – bảo hành dài lâu
📞 Liên hệ G7 Solar để khảo sát & báo giá chính xác hệ thống điện mặt trời cho ngôi nhà của bạn!
🌐 Website: https://g7solar.com
📱 Hotline: 0779.697.697